|
|
KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ
|
 |
|
| Resmi Adı |
: |
Kazakistan
Cumhuriyeti |
| Başkenti
|
:
|
Astana (Eyalet
nüfusu: 837.400, şehir nüfusu: 318.100) |
| Yüzölçümü (km²) |
:
|
2,724,900 |
| Önemli
Şehirleri |
:
|
Almatı, Cambul,
Çimkent, Türkistan, Karaganda, Semipalatinsk,
Kökçetav, Kustanay,Turgay, Guryev Baykonur. |
| Coğrafi
Koordinatları |
:
|
Ülke 44o
ve 52o doğu boylamında,
38o ve 42o kuzey enleminde
yer almaktadır. Bakü 40o paralelin
üzerindedir. Bakü’den Kuzey Kutbuna olan mesafe
5.550 km ve Ekvatora olan mesafe ise 4.440
km.’dir. |
| Komşuları |
: |
Kuzeyde
ve batıda Rusya Federasyonu, doğuda Çin Halk
Cumhuriyeti, Güneyde Türkmenistan, Özbekistan ve
Kırgızistan'dır. |
| Dili
|
:
|
Kazak Türkçesi |
| Para Birimi
|
:
|
Tenge |
| Önemli
Nehirleri |
:
|
Ural, Emba,
Siriderya, Sarısu, İli, İrtiş |
| Önemli Gölleri |
:
|
Aral, Balkaş,
Zaysan, Alakol, Tengiz ve Seletitengiz
gölleridir. |
| İklimi
|
:
|
Ülke genelinde
sert karasal iklim hakimdir. |
| Yeraltı
Kaynakları |
:
|
Krom, volfram,
çinko, bakır, altın, demir, kömür, petrol
ve doğal gaz. |
| Temel Tarımsal
Ürünleri |
:
|
Buğday, pamuk,
şeker pancarı |
| Temel Sanayi
Dalları |
:
|
Tarımsal
sanayiler, metalurji, hafif sanayi, Petro-kimyasallar
ve tekstil. |
| Toplam Orman
Alanı |
: |
26.4 milyon ha |
|
Nüfus (1999) |
: |
|
|
Toplam |
: |
14,953,126 |
| Kent Nüfusu(%) |
: |
56 |
| Kırsal Kesim(%) |
: |
44 |
| Kadın Nüfusu(%) |
: |
44 |
| Erkek Nüfusu(%) |
: |
49 |
| |
|
|
|
Nüfus
Yoğunluğu (Kişi/km²) : |
: |
5.5 |
|
Nüfusun Kompozisyonu (1999 %) :
|
: |
|
|
Kazak
Türkleri |
: |
53.40 |
|
Rus
|
: |
29.95 |
|
Alman
|
: |
2.36 |
|
Ukraynalı
|
: |
3.66 |
|
Diğer
|
: |
10.63 |
|
Nüfusun Özellikleri (1998) :
|
: |
|
|
Ortalama
Yaşam Süresi (Yıl) |
: |
64.4 |
|
Bebek
Ölüm Oranı (Bin kişide)Bir yaşına kadar
|
: |
2.08 |
|
Nüfus
Artış Hızı (%) |
: |
0.43 |
|
Çalışan Nüfus (1999) |
|
|
|
Toplam
|
: |
6.093.000 |
|
Sanayi
(%) |
: |
17.3 |
|
Tarım (%)
|
: |
18.2 |
|
Gayri
Safi Yurt İçi Hasıla (1999) : |
: |
15.7
Milyar Dolar |
|
BDT
Ülkeleri İle Ticaret |
: |
(1998,Milyon
Dolar) |
|
İthalat
|
: |
3653.7 |
|
İhracat
|
: |
2586.3 |
|
Dış
Ticaret (Diğer) (1998, Milyon Dolar) |
|
|
|
İthalat
|
: |
3991.9 |
|
İhracat
|
: |
3426.4 |
|
Kişi
Başına GSYH (1999, Dolar) : |
: |
1.049.9 |
|
Üye
Olduğu Bazı Uluslararası Kuruluşlar ve Üyelik
Tarihleri: |
|
|
|
IMF |
: |
27.04.1992 |
|
BDT |
: |
21.12.1991 |
|
BM |
: |
Mart 1992 |
|
AGİT |
: |
Ocak 1992 |
|
Avrupa
Yatırım Bankası |
: |
1992 |
|
Dünya
Bankası |
: |
1992 |
|
EİT |
: |
Kasım
1992 |
|
İslam
Konferansı Örgütü |
: |
Aralık
1995 |
| |
|
|
| 1997 Yılı Sanayi
Üretimi
: |
: |
734.2 Milyar Tenge |
| 1996 Yılı
Enflasyon: |
: |
% 28.7 |
| 1997 Yılı
Enflasyon: |
: |
% 11.2 |
| 1999 Yılı
Enflasyon: |
: |
% 17.8 |
| Ortalama Aylık
Ücret: |
: |
100 Dolar |
| Ortalama Emekli
Aylığı: |
: |
30-35 Dolar |
Ulusal
para birimi Tenge'nin Dolar karşısında seyri
1 $:
Kasım 1993
4.7 Tenge
Ocak 1994
7.5 Tenge
Ocak 1995
54.4 Tenge
Haziran 1996
67.4 Tenge
Ocak 1997
75.0 Tenge
Şubat 1998
76 Tenge
Aralık 1999
119.6 Tenge
Ekim 2000
144 Tenge
Mart 2001
145.5 Tenge
Siyasi Yapı
10 Ocak 1999
tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile
Nursultan Nazarbayev %79.8 oranında oy alarak
yeniden Cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Kazakistan Parlamentosu, Senato ve Meclis
olmak üzere iki kanattan oluşmaktadır. 1998 yılı
içinde yapılan Anayasa değişiklikleri çerçevesinde
parlamentonun meclis kanadının üye sayısı 67’den
77’ye çıkarılmıştır.
Parlamentonun iki kanadının da görev süresi
4 yıl iken, son Anayasa değişikliğiyle Meclis’in
görev süresi 5 yıla, Senato’nun süresi ise 6 yıla
çıkarılmıştır.
Senato, her eyalet ve eski Başkent
Almatı’dan mevcut yerel temsili organlar
tarafından seçilen ikişer senatörden meydana
gelmektedir. 7 senatör ise Cumhurbaşkanı Nursultan
Nazarbayev tarafından atanmaktadır.
Millet Meclisi, ülkenin idari-bölgesel
bölünmesine uygun olarak oluşturulan seçim
çevrelerinde eşit sayıda seçmen tarafından seçilen
67 üyeden oluşmaktadır. Son Anayasa değişikliğiyle
sayısı 77’ye çıkartılan Meclis üyelerindeki 10
milletvekili ilave siyasi partilerin listelerinden
tek ulusal seçim bölgesine göre seçilecektir. Bu
değişiklik, Meclis’in ikinci dönem seçimleri
itibariyle uygulamaya konulacaktır.
|
|
